De psychologie van zelfmotivatie

“Geloof in eigen kunnen betekent niet dat succes verzekerd is, maar het niet-geloven in eigen kunnen stimuleert falen.” (Albert Bandura)

Deze blog is geschreven door Ferry de Wit van Cura MensSana. Binnenkort brengen we onze gezamenlijke aanpak “Minder werkstress meer plezier” onder de aandacht. Dank je wel Ferry voor het schrijven van deze gastblog!

 

Hoe kan het dat sommige mensen echte zelfstarters zijn terwijl anderen bevestiging nodig hebben voordat ze aan een uitdagende taak beginnen? Er zijn kenmerken te noemen in de persoonlijkheid die voor onderlinge verschillen zorgen. Psycholoog Scott Geller heeft echter ook aangetoond dat de mate van zelf-motivatie te beïnvloeden is. Hij zet vier C’s uiteen die bijdragen aan zelf-motivatie.

  1. Competentie

    Ben ik competent genoeg? De eerste factor heeft betrekking op onze overtuiging iets te kunnen. Ofwel: in hoeverre wij denken dat we competent genoeg zijn voor een bepaalde taak. De psycholoog Albert Bandura noemde dit self-efficacy. Helaas kon ik hiervoor geen mooi Nederlands woord vinden. Self-efficacy is de mate waarin je gelooft dat jij ergens toe in staat bent. Heb jij de tijd, de kennis en de nodige vaardigheden om een bepaalde taak uit te voeren? Let erop dat het hier gaat om jouw eigen overtuiging, niet of het daadwerkelijk wel of niet zo is.Gerelateerd aan self-efficacy is response-efficacy, het geloof dat jouw gedrag zal leiden tot een goede uitkomst. Wanneer je bijvoorbeeld opgeleid bent in een bepaald vakgebied treed je een uitdaging met meer zelfvertrouwen tegemoet omdat je de kennis en vaardigheden hebt en (op z’n minst) een theoretisch idee van wat de uitkomst van je inspanningen zal zijn. Hierdoor zul je gemotiveerder zijn de uitdaging aan te gaan.

  2. Consequenties

    Geloof jij dat de consequenties of resultaten van je acties het waard zijn voor jou om ze daadwerkelijk uit te voeren? Geeft het resultaat van je acties voldoening? Zo ja, dan zul je meer gemotiveerd zijn om ervoor te gaan. Dit werkt overigens tweeledig. Je kunt gemotiveerd worden door het actief opzoeken van positieve beloningen of door het (re)actief vermijden van negatieve consequentie, waarbij de eerstgenoemde een véél motiverender werking heeft op ons gedrag. Gek genoeg zijn wij mensen over het algemeen meer negatieve-consequentie-vermijders dan dat we positieve-consequentie-zoekers of succeszoekers zijn. De reden hiervoor is, in mijn beleving, dat de consequenties van onze acties ons niet genoeg voldoening geven. Met andere woorden: wat we doen correspondeert niet met wat wij belangrijk vinden. Identificeer daarom wat jij waardevol vindt en formuleer voor jezelf een persoonlijke missie. Dat is de ultieme positieve consequentie en zal voor je werken als katalysator voor al jouw acties.

  1. Choice (keuze)

    Wanneer jij een gevoel van keuze of autonomie ervaart in wat je doet voel je meer zelf-motivatie. Zoals hierboven beschreven kun je in principe elke situatie benaderen als negatieve-consequentie-vermijdend of als positieve-consequentie-zoekend. De sleutel is de mate waarin je keuze-opties hebt of ervaart. Sta dus bij elke uitdaging even stil bij de vraag: tot welke consequenties leiden mijn acties? Welk positieve consequenties kunnen mijn inspanningen hebben? Wanneer mensen deze keuzemogelijkheid of een bepaalde mate van controle niet ervaren zijn ze minder gemotiveerd. In sommige gevallen leidt dat tot een aangeleerde inactieve houding, ook wel aangeduid als slachtoffergedrag. En in extreme gevallen kan het zelfs leiden tot depressies. En jij? Ben jij meer een vermijder of een zoeker?

  2. Community (gemeenschap)

    Sociale steun is cruciaal in vrijwel alles wat we ondernemen. Mensen die een bepaalde mate van saamhorigheid, verwantschap en verbinding ervaren met andere mensen zijn gemotiveerder en gelukkiger. Dit druist in tegen de individualistische waarden die we in onze westerse maatschappij belangrijk zijn gaan vinden. Maar in de kern zijn we kuddedieren. We zijn er niet op gebouwd om alles maar zelf te doen. En een dergelijke mindset van alles-zelf-doen draagt ook niet bij aan onze motivatie en aan ons geluk. Dit is één van de redenen dat mensen uit een collectivistische samenleving zoals Azië of het Midden-Oosten vaak goede ondernemers zijn. Ze doen het samen. Wees je bewust van je afhankelijkheid van anderen en voel je niet te goed, te trots of te groot om hulp, steun, advies of feedback te vragen. Wil jij meer zelf-motivatie? Overtuig jezelf er dan eerst van dat je iets kan. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat jouw acties leiden tot positieve consequenties en dat jij het gevoel hebt een keuzemogelijkheid te hebben. Simpel gezegd: kies wat jou drijft en wat jij leuk vindt. En doe niet alles alleen. Zet je trots opzij, werk samen!

 

Ferry de Wit

Selmar
 

Arbeids- en organisatiepsycholoog (Rijksuniversiteit Groningen) | Teamwork expert Mede-initiatiefnemer Dag van het Werkplezier, samen met Ferry de Wit van banana tree

Click Here to Leave a Comment Below 0 comments